BartArt3D

Na het doorlezen van de ganse module 'Inleiding letterkunde' kwam ik tot een aangename vaststelling. De beschreven stelling van de cursus is gelijkaardig aan de mijne.

Hiermee wil ik zeggen dat er eigenlijk geen echt oordeel mag geveld worden over een tekst, of die nu literair is of niet. Een subjectieve kijk is namelijk onvermijdelijk, en relatief in de tijd. Een kijk op de canon evolueert voortdurend. Uiteraard kan men een tekst mooi of lelijk vinden, de inhoud naïef of juist zeer diepzinnig, maar het mag niet leiden tot een 'oordeel', enkel een beschouwing. Context en ontstaansgeschiedenis zijn namelijk van wezenlijk belang, en in feite nauwelijks interpreteerbaar. Een vergelijking met de pop-cultuur maakt het mogelijk om dit duidelijk te maken, omdat de pop-cultuur zeer snel gaat, vooral in de muziek. Wanneer je kijkt naar deze trends kan je bijvoorbeeld kijken naar de New Wave van de jaren tachtig/negentig en de huidige, misschien al net gepasseerde 'Emo' trend. In feite hebben ze veel met elkaar gemeen, je zou het zelfs als een revival van New Wave kunnen noemen, maar tegelijkertijd zijn er zeer veel verschillen. De muziek is uiteraard verschillend, er zijn heel wat meer en andere invloeden, gewoon doordat er ondertussen al heel wat meer stijlen de revue zijn gepasseerd, maar ik heb het ook over de mentaliteit. Indien de muziek een lettterlijke navolging zou zijn van New Wave, zou je op het eerste gezicht in de war geraken. In welke tijd leven we nu, de jaren tachtig - negentig of in 2008 - 2009 ? Wanneer je je vervolgens in het milieu beweegt, voel je toch de essentiêle verschillen, zonder ze evenwel te kunnen benoemen. Ik kan ze in elk geval niet benoemen, maar ik weet wel dat Emo en New Wave essentieel van elkaar verschillen.

Daarom is volgens mij een juiste interpretatie onmogelijk. Je kan niet in de tijd terugkeren, als romanticus kan je geen juiste interpretatie maken van naturalistische werken. Zelfs als je als aanhanger van het naturalisme een romantisch werk positief beoordeelt, zal je dit doen om de verkeerde argumenten, simpelweg omdat je de argumenten van de romantiek niet ten volle kan begrijpen.

Iets wat weinigen lijken te begrijpen is trouwens dat je ook termen die waardegeladen zijn kan gebruiken zonder effectief een waarde over het werk voor te stellen. Ik kan een tekst bijvoorbeels 'slecht' noemen, duidelijk een waardegeladen term. Dan rest de vraag waarom. Hier zit juist het wringen van het schoentje. Een film die geen happy end, maar juist een fatalistisch toekomstbeeld voorstelt kan je een slecht gevoel geven. Een schilderij met een verwrongen gezicht als dat van de schreeuw kan je slecht noemen omdat het uitgebeelde gezicht niet herkenbaar is als het gezicht van een specifieke persoon.

Moet je in deze gevallen dan deze termen ook als waardeoordelen bestempelen? Volgens mij niet. Het is niet omdat een optreden van een band vol fouten zat in het muziekspel dat de muziek slecht is, of dat de band slecht is. We kennen de context niet, de geschiedenis is ons onbekend. Misschien was het zelfs een 'statement'.

Het enige dat je kan doen, is de werken, in literatuur, schilderkunst, muziek of welke kunstvorm dan ook, bekijken met een geest die je zo open mogelijk zet. Zoek naar hoe het jou raakt en zie die ervaring als iets dat op zichzelf staat. Het werk kan voor jou een goede ervaring zijn, of slechte, maar het maakt het werk op zich niet goed, of slecht.

Met andere woorden : De Kunst om de Kunst voor de kunstenaar, is voor de beschouwer : Ervaring om de Ervaring, of zou het toch moeten zijn, volgens mij.